Thông tin BĐNThông tin thiết thựcThông tin tổng quan

Thông tin tổng quan

1.Tổng quan tình hình xã hội , chính trị

Tổng quan:

Cộng hòa Bồ Đào Nha nằm ở Tây Nam châu Âu trên bán đảo Iberia. Bồ Đào Nha là nước cực Tây của lục địa châu Âu, giáp với Đại Tây Dương ở phía Tây và phía Nam, giáp Tây Ban Nha ở phía Đông và phía Bắc. Diện tích nhỏ (92.385 km2) với dân số gần 11 triệu người; BĐN là nước phát triển, có vị trí quan trọng về địa lý, kinh tế, chính trị trong Liên Minh Châu Âu.

BĐN là một nền kinh tế phát triển mức trung bình của Nam  Âu (GDP năm 2014 là 276 tỷ USD), xếp thứ 28 trong khối các nước OECD.

Chính trị

Từ sau năm 1974 Bồ Đào Nha có một nền dân chủ nghị viện vững chắc. Bốn cơ quan quan trọng nhất của chính trị ở Bồ Đào Nha là Tổng thống, Thủ tướng và Hội đồng bộ trưởng, Quốc hội và Tư pháp. Tổng thống được bầu trực tiếp có nhiệm kỳ 5 năm và đồng thời là người chỉ huy tối cao của quân đội. Tổng thống bổ nhiệm Thủ tướng và Hội đồng bộ trưởng theo kết quả của bầu cử quốc hội. Hội đồng Quốc gia là hội đồng cố vấn Tổng thống bao gồm tất cả các cựu tổng thổng, Thủ tướng, Chánh án của Tòa án Hiến Pháp, Thanh tra Nhân dân , hai tổng thống của Açores và Madeira, 5 người do Tổng thống chọn lựa và 5 người do Quốc hội chọn lựa. Quốc hội được gọi là Assembleia da República bao gồm một viện với tối đa 230 đại biểu. Các đại biểu được bầu 4 năm một lần theo tỷ lệ phiếu bầu cho các đảng phái chính trị. Tổng thống có quyền giải tán Quốc hội và yêu cầu bầu cử mới. Tòa án tối cao là tòa cao nhất của nền tư pháp Bồ Đào Nha, gồm có các Tòa án tối cao về quân sự, luật lệ hành chánh và luật lệ thuế. Tòa án Hiến pháp của Bồ Đào Nha bao gồm 9 thành viên và có nhiệm vụ giám sát việc thi hành luật đúng theo Hiến pháp. Bồ Đào Nha có hai đảng lớn. Đảng Xã hội chủ nghĩa (Partido Socialista) với định hướng dân chủ xã hội và Đảng Xã hội Dân chủ (Partido Social Democrata) với định hướng bảo thủ. Ngoài ra còn có Đảng Nhân dân (Partido Popular) được coi là đảng có định hướng thiên hữu nhất trong Quốc hội, Đảng Cộng sản Bồ Đào Nha có truyền thống lâu đời và Bloco de Esquerda của giới trí thức cánh tả. Tất cả 5 đảng này hiện có đại diện trong Quốc hội.

Dân cư – Xã hội

Nhìn về mặt ngôn ngữ, dân tộc và tôn giáo Bồ Đào Nha là một nước rất thuần nhất, ít nhất là tính trên số dân cư lâu đời. Tiếng Bồ Đào Nha được nói trên khắp đất nước và chỉ có vài làng của vùng Miranda do Douro là nói một thứ tiếng địa phương.

BĐN là thành viên của Liên minh Châu Âu và Liên hợp quốc, thành viên sáng lập của Liên minh Latin, Tổ chức các nước Mỹ Latin, OECD, NATO, Cộng đồng các quốc gia nói tiếng BĐN (CPLP), khu vực đồng Euro (Euro Zone) và khối Schengen.

2.Kinh tế vĩ mô

Từ khi gia nhập vào Cộng đồng châu Âu năm 1986 nền kinh tế Bồ Đào Nha đã phát triển ngày càng đa dạng hơn và chủ yếu là có định hướng về dịch vụ nhiều hơn. Trong thời gian gần đây các dịch vụ đã chiếm khoảng 75-80% tổng sản phẩm quốc nội. Việc tư nhân hóa được tiến hành một cách mạnh mẽ.

Các vấn đề về cơ cấu thí dụ như hệ thống giáo dục không tốt, tỷ lệ mù chữ cao, cơ sở hạ tầng một phần không được tốt và hệ thống quản lý hành chánh không hiệu quả được xem là cản trở cho việc tăng trưởng sản xuất và tăng việc làm một cách nhanh chóng hơn. Vì lý do này, Bồ Đào Nha ngày càng gặp phải sự cạnh tranh của các nước có tiền lương thấp từ Trung Âu và Đông Âu, châu Á và Bắc Phi và không có sức thu hút đặc biệt đối với những đầu tư trực tiếp từ nước ngoài. Đầu tư lớn nhất từ trước đến nay là việc xây dựng nhà máy ô tô Auto-Europa.

Về Công nghiệp: chiếm khoảng 22% GDP, trong đó những ngày công nghiệp mũi nhọm là dầu tái chế, hóa dầu, xi măng, oto, đóng tàu, điện, điện tử, công nghệ, viễn thông, máy móc, giấy, sợi dệt, quần áo, dày dép, thực phẩm, các sản phẩm sữa, rượu vang…Ngành chế tạo chiếm khoáng 33% xuất khẩu.

Về ngoại thương: trao đổi với các đối tác trong EU chiếm tỷ lệ 80%. Bồ Đào Nha xuất khẩu chủ yếu là quần áo, giày dép, máy, sản phẩm hóa học, nút bần, bột giấy và giấy; nhập khẩu máy móc, xe cơ giới, dầu và các sản phẩm từ dầu và các sản phẩm nông nghiệp. Bồ Đào Nha có nhiều tài nguyên, trong đó có than, đồng, thiếc, vàng, các quặng sắt như pirit (tiếng Anh: pyrite) và chalcopyrite, kaolinite, wolframite và uraninite. Bồ Đào Nha thuộc trong số các quốc gia dẫn đầu về sản xuất vonfram và urani (uranium).

Về Nông nghiệp: (2,3%GDP) là một trong những nền nông nghiệp kém hiệu quả nhất trong châu Âu. Việc này đã dẫn đến tình trạng là nhiều doanh nghiệp trong nông nghiệp đã ngưng hoạt động và vào thời gian gần đây gần một nửa thực phẩm phải được nhập khẩu. Các đồn điền trồng cây sồi bần (Quercus suber) tại Alentejo và trồng cây hạnh (Prunus dulcis) cũng đang bị khủng hoảng trầm trọng.

Ngành đánh bắt thủy sản: cũng phải đương đầu với các vấn đề về hiệu quả. Đoàn tàu đánh cá Bồ Đào Nha rơi lại sau đoàn tàu Tây Ban Nha xa. Phần lớn cá đều phải nhập khẩu.

Du lịch: mang lại khoảng 8% tổng sản phẩm quốc nội có chiều hướng tăng, phần lớn khách du lịch đến từ Tây Ban Nha và Anh với Algarve là khu trung tâm du lịch hành đầu.

Trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, BĐN là một trong những mắt xích yếu nhất và chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Kinh tế BĐN rơi vào khủng hoảng từ năm 2011 với GDP tăng trưởng âm tới năm 2013, tỷ lệ nợ công 127,8% GDP năm 2013, thâm hụt ngân sách 11,2% năm 2010, tỷ lệ thất nghiệp lên tới 18% năm 2013. Để đối phó với khủng hoảng, chính phủ BĐN đã thực hiện nhiều chính sách nhằm giảm thâm hụt ngân sách cũng như tăng thuế, giảm đầu tư công, cắt giảm chi tiêu để đạt được những mục tiêu về ngân sách. Tháng 4/2011, BĐN nhận gói cứu trợ tài chính từ EU, Ngân hàng Trung Ương ECB và Quỹ tiền tệ Quốc tế IMF trị giá 78 tỷ Euro.

Năm 2014, Kinh tế BĐN có dấu hiệu tăng trưởng trở lại (1%), mặc dù nợ công, thâm hụt ngân sách và tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức cao nhưng đã cải thiện so với các năm trước đó. Vào tháng 5/2014, BĐN đã rút khỏi gói cứu trợ 78 tỷ Euro. Trong báo cáo xếp hạng năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 2014-2015, BĐN đứng thứ 36 (năm 2013 đứng tại vị trí 51).

3.Văn hóa – Tôn giáo – Ẩm thực – Lễ hội

Văn hóa: Bồ Đào Nha thỉnh thoảng còn được gọi là xứ sở của các nhà thơ. Trong văn học Bồ Đào Nha thơ có ảnh hưởng mạnh hơn văn xuôi.

Tôn giáo: Khoảng 97% người Bồ Đào Nha theo đạo Công giáo La Mã. Nơi hành hương Fátima trong lãnh thổ Bồ Đào Nha là nơi để tưởng niệm mẹ của Giê-xu, Maria.

Ẩm thực: Ẩm thực của Bồ Đào Nha rất đa dạng vì người Bồ Đào Nha đã mang vào truyền thống của họ nhiều món ẩm thực được biết đến qua những chuyến đi thám hiểm. Món ăn dân tộc là con cá tuyết Đại Tây Dương (Gadus morhua) mà người ta nói rằng có đến 365 cách thức chế biến khác nhau. Rượu vang Bồ Đào Nha cũng nổi tiếng, ngay từ thời La Mã, Bồ Đào Nha đã được liên tưởng với Bacchus, vị thần rượu và lễ hội trong thần thoại La Mã. Ngày nay một vài loại rượu vang của Bồ Đào Nha là một trong những loại rượu vang ngon nhất thế giới, đặc biệt là loại rượu vang ngọt porto.

Lễ hội:  Lễ tôn vinh ba vị thánh nhân dân (Santos Populares) được tổ chức vào tháng 6 hằng năm trên khắp nước Bồ Đào Nha. Ba vị thánh này là Antôn Padua (Anthony Padua), Gioan Tẩy giả (John the Baptist) và Phêrô (Saint Peter). Người Bồ Đào Nha mừng lễ hội này với rượu vang, água-pé (rượu làm bằng trái cây lên men), bánh mì cùng với cá mòi, hóa trang và múa trên đường phố, đám cưới và pháo hoa. Lễ kỷ niệm Santo António (thánh Antôn) diễn ra trong đêm 12 và sáng ngày 13 tháng 6, đặc biệt là ở Lisboa (nơi vị thánh này ra đời và ngụ tại đó) với hóa trang trên đường phố (Marchas Populares). Vị thánh được ngưỡng mộ nhất là São Jõao (thánh Gioan Tẩy giả), được kỷ niệm vào ngày sinh nhật thánh Gioan (ngày 24 tháng 6), đặc biệt là ở Porto và Braga, theo truyền thống có món cá mòi và xúp Caldo Verde và người ta dùng búa nhựa gõ lên đầu nhau vì tin rằng như vậy sẽ mang lại nhiều may mắn. Lễ kỷ niệm São Pedro (thánh Phêrô) được tổ chức vào ngày 28 và 29 tháng 6, đặc biệt là tại Póvoa de Varzim và Barcelos.

Related Articles

Close